Kluchtkwaliteit – Schone lucht verdient beter dan een feitenvrije enquête. Amsterdam vraagt inwoners wat ze vinden van nieuwe maatregelen voor schonere lucht en minder CO₂-uitstoot. Dat klinkt sympathiek: eerst de Amsterdammer raadplegen, daarna beslist het college wat er in het Uitvoeringsplan Luchtkwaliteit 2027-2030 komt.
Grabbelton
Maar wie de enquête invult, waant zich al snel in een gemeentelijke grabbelton. Wat vindt u van deze maatregel? En van deze? Vink maar aan.
Het probleem: de Amsterdammer krijgt nauwelijks informatie om een verstandige afweging te maken. Hoeveel gezondheidswinst levert een maatregel op? Welke Amsterdammers profiteren daarvan? Hoeveel CO₂ en schadelijke stoffen worden ermee vermeden? Wat kost het? Wie betaalt de rekening? En welke maatregel levert per geïnvesteerde euro de meeste gezondheidswinst op? Geen idee. Inspraak zonder inzicht leidt tot uitspraak zonder uitzicht.
Extra kwalijk
Dat is bij luchtkwaliteit extra kwalijk. Natuurlijk is luchtverontreiniging ongezond. Maar de luchtkwaliteit is de afgelopen decennia sterk verbeterd. Bovendien is fijnstof geen eenheidsworst. Niet elk deeltje is even schadelijk. We moeten juist lokaal beter weten welke fijn- en ultrafijne deeltjes Amsterdammers inademen, waar die vandaan komen en wie eraan wordt blootgesteld. Dáár begint effectief beleid.
Ook de selectie van maatregelen roept vragen op. Waarom bijvoorbeeld geen rookvrije openbare ruimte en rookvrije terrassen? Waarom zo weinig aandacht voor houtstook? En waarom blijft binnenlucht grotendeels buiten beeld, terwijl koken, kaarsen en open haarden binnenshuis forse concentraties fijnstof kunnen veroorzaken?
Verdeling lusten en lasten
Wie serieus werk wil maken van gezonde lucht, moet Amsterdammers geen vrijblijvende menukaart voorleggen. Presenteer enkele concrete beleidspakketten en geef per pakket de gezondheidswinst, CO₂-reductie, kosten, uitvoerbaarheid én verdeling van lusten en lasten. Dan valt er echt iets te kiezen.
Participatie is niet vragen wat mensen lekker vinden klinken. Goed bestuur is eerst de feiten op tafel leggen en daarna de stad laten meewegen.
3 reacties
Helemaal eens Walther. Eerst het probleem duidelijk uiteenzetten in al zijn aspecten. Vervolgens de diverse maatregelen voorstellen, inclusief de moeite en kosten. Tenslotte het beoogde resultaat helder, toetsbaar, presenteren. In de enquète deze onderdelen voorleggen om commentaar.
En wat zeggen Saskia van der Zee en Fred Woudenberg er dan van? Of zijn ze niet meer in functie, ze zijn altijd hardstikke goed bezig met de gezondheid van de burger.
Ja, ik had ook problemen met de vragenlijst. Maar als ongeïnformeerde respondent wil ik dan graag aangeven wat ik belangrijk vind vanuit mijn situatie. Ook als je veel informatie geeft, iedereen beantwoordt zoiets toch altijd met redeneringen die je in je eigen straatje passen.
Als je een krabbelende ondernemer bent met een nog lang niet afgeschreven vieze dieselbus dan ga je redeneren met ‘dood ga je toch’ en ‘ik heb nergens last van’. Maar als je langs de Valkenburgerstraat of Haarlemmerweg woont als COPD-patiënt ga je fel tekeer in zo’n vragenlijst en kies je voor de radicaalste zero-emissiezone.
De klusser met z’n dieselbus gaat niet emphatisch namens de longpatiënt denken en die patiënt gaat op zijn beurt niet rekening houden met de ondernemers die nog niet zero-emissie rijden. Ook niet als ze alle informatie erover hebben.
De kosten, techniek en consequenties zijn voor de gemeente een puzzel om te leggen. Een radicale zero-emissiezone vergt wat borden en rechtszaken, maar zal wel het failliet van allerlei kleine ondernemers betekenen. Wil je dat wel of niet? Dat is een politieke keuze.
Je kan er ook op vertrouwen dat het veel werkgelegenheid en toegevoegde waarde gaat opleveren als daardoor veel duurbetaalde (arbeidsintensieve) bakfietsritjes van weer andere kleine ondernemers verschijnen. Een werkgelegenheidsimpuls aan schone ongeschoolde arbeid. Beter een cargo e-bike besturen met een Sligro-levering dan koffers inladen in vliegtuigen op Schiphol…